كرده اطلاع ديگرى در دست نداريم حتى بعضى از اين نامها هم خالى از تحريف نيست . ابو ريحان به جز آنچه ذكر شد كتابهاى ديگرى هم از فارسى به عربى ترجمه كرده و از آن جمله كتابى بوده در اخبار مقنع كه چون مربوط به دوران اسلامى است از ذكر آن صرف‌نظر مىشود . « 1 » ابان لاحقى در پايان اين گفتار بايد يك نام ديگر را هم بر آنچه تا به حال گذشت بيفزائيم و آن نام ابان بن عبد الحميد بن لاحق بن عفير الرقاشى معروف به ابان لاحقى است . ابان از شاعران معروف عصر اول عباسى است كه چند كتاب از آنچه از زبان فارسى به عربى ترجمه شده يا خود او ترجمه كرده بود به شعر عربى درآورده ، از جملهء اين كتابها ، كتاب كليله و دمنه و كتاب بلوهر و بوذاسف و كتاب سندباد و كتاب مزدك ( يا مروك ) و كتاب سيرة اردشير و كتاب سيرة انوشروان را ذكر كرده‌اند . ابن نديم در چند جا از كتاب الفهرست از اين ابان نام برده و در يك جا او را بدين‌گونه وصف كرده است : « شاعرى است بسيار شعر و بيشتر اشعارش مزدوج و مسمّط است و از كتابهاى ايرانيان و غير آنها اين كتابها را نقل كرده است . ابن نديم در اينجا نام چند كتاب از آنچه را كه ذكر كرديم آورده است . ممكن است از اين عبارت ابن نديم چنين استنباط شود كه ابان خود در ترجمهء كتابهايى كه به شعر درآورده دست داشته است گرچه دليلى هم بر خلاف اين نداريم ولى اين را مىدانيم كه بيشتر كتابهايى كه ابان منظوم ساخته قبلا به وسيلهء ابن مقفع ( و شايد هم ديگران ) به عربى ترجمه شده بوده . بنابراين يا بايد گفت كه بعضى از اين كتابها را ابان خود مستقلا ترجمه كرده و يا در ترجمه‌ها با مراجعهء به اصل تصرفى مىكرده و يا اينكه كلمه « نقل » را در عبارت ابن نديم فقط به معنى نقل از نثر عربى به شعر عربى بدانيم نه نقل از فارسى به عربى چنان كه در ساير موارد قصد كرده است . و در هر حال چون نام ابان بن عبد الحميد لاحقى چه به‌عنوان مترجم يا

--> ( 1 ) . رجوع شود به الاثار الباقيه ، ص 211 .